Publikacja, styczeń 2022
Wpływ Integracji Sensorycznej na prawidłowy rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym
	Zaburzenie  przetwarzania sensorycznego (czasami nazywane dysfunkcją Integracji Sensorycznej), jest "ukrytym obciążeniem", które może dotyczyć od 5% do 20% dzieci                 (w zależności od przyjętych kryteriów definiowania). Jako nauczyciel zauważam tzw.                "nie - zgrane" zachowania niektórych dzieci; aby w lepszy sposób dotrzeć do wymagających maluchów i uczyć je, należy przede wszystkim:
•	 rozpoznać zaburzenia przetwarzania sensorycznego;
•	zrozumieć oddziaływanie zaburzenia przetwarzania sensorycznego na: koordynację motoryczną dziecka, napięcie mięśni, małą motorykę, percepcję wzrokową i relacje      z innymi osobami;
•	dostrzec charakterystyczny dla danego dziecka wzór tzw. "nie - zgranego" zachowania;
•	pomóc dziecku dojść do siebie po "katastrofie"
•	opracować strategię zapobiegania katastrofom w przyszłości;
•	dotrzeć do dziecka, które jest jednocześnie nadwrażliwe na jeden rodzaj stymulacji,    a podwrażliwe na drugi;
•	pomóc dziecku określić właściwą dla niego ilość stymulacji sensorycznej;
•	współpracować z rodzicami, terapeutami zajęciowymi i innymi fachowcami                         w imieniu dziecka
Zaburzenia integracji sensorycznej mogą wpływać na zaburzenia koordynacji obustronnej  u dzieci, które będą miały kłopot z używaniem jednej ręki do trzymania przedmiotu a drugiej do wykonywania zadania np.: nakładanie pasty do zębów na szczoteczkę, używanie nożyczek, odkręcanie słoika, butelki. Dzieci z zaburzoną integracją mogą mieć również problemy                z planowaniem ruchu czyli rozłożeniem zadania na pojedyncze czynności, które są niezbędne do jego wykonania; są to dzieci, które uczą się zadań ruchowych z wielką trudnością lub wcale ponieważ nie wiedzą jaką czynność na początku mają wykonać. Dzieci z deficytami integracji sensorycznej mogą również wykazywać opóźnienie w obrębię małej i dużej motoryki, często ich ruchy wydają się powolne, niezdarne i mało płynne; mogą mieć również trudności w zakresie percepcji wzrokowej, co objawia się np. w słabym wodzeniu oczami, drganiami i braku koordynacji ruchu oczu, trudności w skupianiu i fiksacji wzroku (długotrwałe skoncentrowanie, ukierunkowanie wzroku na jednym punkcie, co sprawia, ze pole widzenia zostaje maksymalnie ograniczone); słabym odbiorem głębi i słaba koordynacją oko –ręka.
	Co dzieje się, kiedy jeden zmysł lub więcej nie jest odpowiednio interpretowany?
	Dziecko, które otrzymuje mało precyzyjne lub niejasne informacje zwrotne na temat swojego zmysłu dotyku, położenia ciała bądź ruchu i grawitacji, znajduje się w świecie całkowicie nam obcym. Kiedy proces integracji sensorycznej ulega zaburzeniu, możemy zauważyć, wiele problemów w uczeniu się, rozwoju motorycznym lub zachowaniu.

Problem sensoryczny	Oznaki lub zachowanie dziecka	
Nadwrażliwość na dotyk, ruch, obraz lub dźwięk	Zachowanie:
rozprasza się, wycofuje przed dotykiem, unika przedmiotów o szczególnej fakturze, 
niektórych ubrań i potraw; reakcja lękowa na zwyczajne czynności motoryczne, takie jak, zabawa na placu zabaw; wrażliwe na hałas	
Podreaktywne na stymulację sensoryczną	Poszukuje intensywnych doświadczeń
sensorycznych, takich jak: kręcenie się w kółko, upadanie i obijanie się o przedmioty; może wahać się między nadmierną a obniżoną reaktywnością	
Niezwykle wysoki lub niski poziom aktywności	Ciągle jest w ruchu lub wszystko zaczyna robić zbyt wolno, a następnie szybko się męczy	
Trudności z koordynacją	Może mieć słabe poczucie równowagi, może mieć duże trudności z nauczeniem się nowego zdania, w którym potrzebna jest koordynacja motoryczna, lub wydawać się niezdarne, usztywnione bądź pokraczne	
Opóźnienie w osiągnięciach „naukowych” lub codziennych czynnościach	Może sobie nie radzić z pisaniem odręcznym, używaniem nożyczek, zawiązywaniem butów, zapinaniem guzików lub zamków	
Zła organizacja zachowania	Może być impulsywne lub łatwo się rozpraszać, wykazywać brak panowania     w podejściu do rozwiązywania zadań lub brak przewidywania skutków działań; może mieć trudności do dostosowania się do nowych sytuacji lub wykonywaniem poleceń; niepowodzenie może powodować: frustrację, agresję lub wycofanie	
Niska samoidentyfikacja	Może wydawać się leniwe, znudzone lub niezmotywowane; może unikać zadań i sprawiać wrażenie upartego lub nieznośnego	

Organizacja bodźców sensorycznych i aktywność w grupie
Sposób przedstawiania dziecku jego środowiska i codziennych aktywności może mieć ogromny wpływ na jego reakcje na otaczający świat.
1.Otoczenie
Zewnętrzne bodźce wzrokowe i słuchowe mogą łatwo przytłoczyć dzieci, których integracja sensoryczna jest zaburzona. Kontrolowanie  otoczenia w grupie w prosty sposób pozwala zmaksymalizować  zdolność utrzymania koncentracji i zorganizowania przez dziecko.
Należy więc:
- najbardziej, jak to możliwe ograniczyć liczbę zbędnych materiałów, które zawieszone są na ścianach lub suficie;
-przechowywać przyrządy i materiały pomocnicze (dydaktyczne) w pojemnikach plastikowych, lub w osobnym pomieszczeniu;
-jeżeli dziecko łatwo się rozprasza, kiedy musi patrzeć na tablice lub ścianę, należy przykleić taśmą cyfry lub alfabet ( ect) do jego stolika lub ułożyć przed dzieckiem na dywanie, aby mogło skorzystać  z tych podpowiedzi;
-drzwi od sali powinny być zamknięte, aby ograniczyć liczbę impulsów słuchowych dobiegających z korytarza
- należy posadzić dzieci, które cierpią na nadwrażliwość sensoryczną lub łatwo się rozpraszają  z dala od otwartych okien i drzwi
2.Harmonogram
Dzieciom z zaburzeniami integracji sensorycznej dobrze służy przewidywalny harmonogram
Warto:
- co rano przedstawić dzieciom plan pracy na cały dzień; jeżeli planujemy jakiekolwiek odstępstwa od rutyny J należy zaznaczyć je wyraźnie ( w mojej grupie codziennie spotykamy się na dywanie i następuje powitanie, przypomnienie aktywności z poprzedniego dnia  - co tam było? J poinformowanie dzieci co będziemy dzisiaj robić; każdego dnia utrwalamy dni tygodnia i pojęcia:  „dzisiaj”, „wczoraj, „jutro” oraz pory roku)
- ważne jest , aby rozmawiać z dziećmi o nieoczekiwanych wydarzeniach, zanim one nastąpią np: alarmy przeciwpożarowe, nie zapowiedziani goście itp. lub stworzyć historie na ten temat, aby przygotować dzieci na potencjalne sytuacje
-pomagamy dzieciom przejść od jednego zdania do drugiego w formie nie stresującej dziecko
3.Czynności sensoryczne o charakterze ogólnie organizującym
Bodźce, które można nazwać „organizującymi”, to między innymi: nacisk, rytm, informacje głosowo – ruchowe i ćwiczenia
- położenie dłoni na ramieniu lub głowie dziecka bezpiecznym ale mocnym naciskiem może pomóc mu się uspokoić;
-w rogu pomieszczenia (sala) stworzyć cichy zakątek ( np. dobrze wentylowany domek kartonu, kącik czytelniczy, miejsce ze słuchawkami i muzyką lub książkami do słuchania)
-kiedy dzieci pracują indywidualnie dobrze jest włączyć muzykę klasyczną, by grała w tle; muzyka Mozarta lub Vivaldiego uznawana jest za sprzyjająca uczeniu się 
- dobrze jest nauczyć dzieci, aby wzięły kilka głębokich wdechów, zanim zmieni otoczenie na głośne i ruchliwe lub zanim zaczną prace nad trudnym zadaniem;
- nauczenie dzieci maszerowania od zdania do zadania( rytmiczny ruch ciała i nacisk na stopy) może pomóc w lepszym zorganizowaniu się;
- podczas ćwiczeń wymagających słuchania  i jeżeli nie zakłóca to zajęć kierowanych,                       a dziecko ma potrzebę bawienia się niewielkim przedmiotem (zabawka), należy pozwolić dziecku bawić się takimi przedmiotami, gdyż to powoduje skupienie uwagi
-należy wykorzystywać przerwy między jedną aktywnością a drugą na ruch np: prace plastyczne przy stolikach, słuchanie czytanego tekstu na dywanie pomiędzy tymi aktywnościami  powinien być zastosowany kierowany ruch - zabawa
Zajęcia/terapia integracji sensorycznej powinna być prowadzona w formie zabawy                           i odbywać się w sali wyposażonej w odpowiedni sprzęt
LITERATURA:
1. Violet F. Maas „Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej”. WSIP, Warszawa 1998.
2. Violet F. Maas „Integracja sensoryczna a neuronauka – od narodzin do starości”. Fundacja Innowacja  i Wyższa Szkoła Społeczno – Ekonomiczna, Warszawa 2007.
3. M. Kastory – Bronowska „Materiały konferencyjne wydane przez Wyższą Szkołę Społeczno – Ekonomiczną w Warszawie” integracji sensorycznej w prawidłowym rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym
4.J.Koomar, C. Kranowitz, S.Szklut; Integracja Sensoryczna; odpowiedzi i pytania zadawne przez nauczycieli; , przekład Katarzyna Bereda - Rosołek ; orginal : Answers to Questiones Teachers Ask about Sensory Integration Forms Checklists and Practical Tools for Teacgers and Parents
 opracowała mgr Sylwia Borowik